Kỷ nguyên mới cho Dược liệu Việt: Liên hiệp USTG và Viện INREC kết hợp sức mạnh Công nghệ và Văn hóa Việt

(USTG) - Vừa qua, tại trụ sở Viện Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Dân tộc Việt Nam (INREC), Liên hiệp Khoa học Công nghệ Xanh Việt Nam (USTG) đã chính thức ký kết văn kiện hợp tác chiến lược toàn diện giai đoạn 2026 – 2031. Sự kiện đánh dấu cái bắt tay lịch sử giữa hai cơ quan đầu ngành nhằm giải "bài toán" ứng dụng công nghệ sinh thái hiện đại vào việc đánh thức, bảo tồn và phát triển kho tàng dược liệu cùng tri thức bản địa của 54 dân tộc anh em.

Sức mạnh cộng hưởng giữa hai khối tri thức: Học thuật và Công nghệ

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đặt ra yêu cầu cấp bách về phát triển bền vững, các phương pháp bảo tồn di sản thô sơ hay khai thác tự phát không còn đáp ứng được đòi hỏi thực tiễn. Nhận thức rõ sứ mệnh đó, Liên hiệp USTG và Viện INREC đã quyết định "gói gọn" thế mạnh trong một bản thỏa thuận dài hạn mang tính toàn diện và thực chất.

Theo đó, Viện INREC đóng vai trò chủ trì về nền tảng cơ sở dữ liệu học thuật, nghiên cứu văn hóa dân gian và lưu giữ nguồn gen y dược cổ truyền quý hiếm. Trong khi đó, Liên hiệp USTG chịu trách nhiệm mũi nhọn về mảng giải pháp công nghệ xanh, công nghệ sinh học thực vật, mô hình nông nghiệp tuần hoàn và mạng lưới kết nối thương mại hóa sản phẩm.

4 mũi nhọn chiến lược trong giai đoạn 2026 – 2031

Chương trình hành động chung giữa hai đơn vị trong 5 năm tới sẽ tập trung sâu vào 4 trụ cột chính:

1. Ứng dụng công nghệ sinh học tiên tiến: Phối hợp triển khai các đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước, Bộ/Ngành; ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô Invitro và tế bào gốc thực vật kết hợp với các bài thuốc cổ phương nhằm nhân giống, bảo tồn và tinh chế dược liệu sạch.

2. Chuẩn hóa vùng trồng GACP-WHO gắn với tín chỉ carbon: Xây dựng hệ thống canh tác nông – lâm nghiệp sinh thái tuần hoàn, đạt chuẩn hữu cơ và GACP-WHO, lồng ghép song song với các đề án kiểm kê sinh thái và khai thác tín chỉ carbon xanh tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

3. Chuyển đổi số di sản và lập bản đồ dược liệu quốc gia: Số hóa toàn bộ kho tàng tri thức bản địa để tích hợp vào Thư viện số quốc gia, đồng thời hoàn thiện bản đồ phân bố các vùng dược liệu đặc hữu trên khắp 63 tỉnh thành, mở rộng cửa đưa sản phẩm tiến ra thị trường quốc tế thông qua mạng lưới doanh nghiệp xanh.

4. Đào tạo nhân lực và chuyển giao kỹ thuật: Xây dựng hệ thống hội thảo khoa học chuyên đề định kỳ và các lớp tập huấn thực tế, nâng cao năng lực kỹ thuật trực tiếp cho đội ngũ nghiên cứu trẻ cũng như bà con nông dân tại các địa bàn dự án.

   
   

Chia sẻ về tầm nhìn dài hạn của cú bắt tay này, Ông Lại Thành Nam – Chủ tịch Liên hiệp USTG khẳng định đơn vị sẽ dồn toàn lực về hạ tầng công nghệ sinh học, các quy trình chuẩn hóa sinh thái và hệ thống xúc tiến thương mại để song hành cùng phía Viện. Sự kết hợp này được kỳ vọng sẽ tạo ra những sản phẩm khoa học mang thương hiệu Việt Nam đủ sức vươn tầm quốc tế.

Đồng quan điểm trên, TS. Nguyễn Đăng Huy – Chủ tịch Viện INREC nhấn mạnh rằng sự hợp tác cùng USTG chính là chìa khóa để đưa các giá trị di sản vượt ra khỏi những trang giấy nghiên cứu hàn lâm, chuyển hóa thành nguồn lực kinh tế xanh thiết thực, qua đó làm giàu cho đời sống đồng bào và đóng góp to lớn cho nền y học nước nhà.

Để đảm bảo các mục tiêu trên không chỉ nằm trên giấy, Ban Điều phối Hợp tác Chung (JCC) gồm các chuyên gia hàng đầu của hai bên đã được thành lập. Tổ công tác này sẽ duy trì lịch sơ kết định kỳ 6 tháng một lần, giám sát sát sao tiến độ và trực tiếp tham mưu các thỏa thuận chi tiết cho từng dự án thành phần.

Lễ ký kết thành công tốt đẹp mở ra một chương mới đầy kỳ vọng, khẳng định vai trò tiên phong của Liên hiệp USTG trong hành trình kết nối khoa học công nghệ với các giá trị văn hóa truyền thống vì sự phát triển phồn vinh và bền vững của đất nước.

(Theo USTG)